Інстытут мовазнаўства імя Якуба Коласа НАН Беларусі праводзіць Тыдзень роднай мовы

Інстытут мовазнаўства Акадэміі навук з 20 па 27 лютага ладзіць шэраг мерапрыемстваў, прымеркаваных да Дня роднай мовы, паведамляе «Новы час». Гэта — лекцыі, круглыя сталы, прэзентацыі, віктарыны, інтэрактыўныя заняткі, сустрэчы, культурна-асветніцкія і адукацыйна-забаўляльныя мерапрыемствы. Усе яны прысвечаны праблеме захавання, развіцця і папулярызацыі беларускай мовы.

20 лютага курсантамі Акадэміі Міністэрства ўнутраных спраў Рэспублікі Беларусь падчас гутаркі «Дзень роднай мовы» распавядуць пра прававыя аспекты функцыянавання беларускай мовы як дзяржаўнай у Рэспубліцы Беларусь.

У аўторак, 21 лютага, у дзень роднай мовы, з 13.00 да 14.00 у Цэнтральнай навуковай бібліятэцы імя Якуба Коласа НАН адбудзецца Рэспубліканская дыктоўка па беларускай мове. Усе, хто хоча праверыць свае веды, могуць прайсці дыктоўка ў рэжыме анлайн праз платформу Zoom. Дыктоўка будзе транслявацца таксама па канале «Культура» Беларускага Радыё«.

У сераду, 22 лютага, пройдзе круглы стол «Мастацкі пераклад ва ўмовах блізкароднаснага білінгвізму: праблемы і перспектывы», на якім будуць раскрыты асаблівая значнасць бікультурнасці і блізкароднаснага беларуска-рускага білінгвізму, уласцівых гісторыка-культурнай сітуацыі Беларусі, як перакладазнаўчай праблемы. Таксама на базе БДУ пройдзе круглы стол"перспектывы развіцця беларускай этналінгвістыкі".

Увечары ў сераду, 22 лютага, адбудзецца прэзентацыя «Беларускі N-корпус 2023: новае ў праекце і планы на будучыню» (платформа Zoom).

Беларускі N-корпус — першы публічны збор тэкстаў беларускай мовы з пашыранай магчымасцю пошуку. Праект складаецца з некалькіх частак: уласна корпуса тэкстаў (XVI–XXI стст.), корпуса перакладаў Бібліі на беларускую мову, граматычнай базы беларускай мовы (265 тыс. слоў), беларускай праверкі арфаграфіі і інш.

Корпус мае шэраг падкорпусаў: выданні Францыска Скарыны, тэксты ХІХ ст., тэксты 1945–2023 гг. і інш. Аб’ём корпуса — ~1,07 млрд слоў. Граматычная база змяшчае каля 265 тыс. cлоў і ~4.5 млн словаформаў. Калі выдаць яе на паперы, то атрымаецца 50–60 тамоў (37 тыс. старонак) такога фармату, як «Тлумачальны слоўнік беларускай мовы» (у 5 тамах). Для ўсіх, хто карыстаецца беларускай мовай, будзе карысны і анлайнавы сэрвіс праверкі арфаграфіі, які дапаможа пазбавіцца ад памылак у тэксце, напісаным па-беларуску афіцыйным правапісам.

Таксама на старонцы сэрвісу вы можаце спампаваць праграму праверкі арфаграфіі для розных браўзераў, аперацыйнай сістэмы Windows (уключна з Skype, Microsoft office і г. д.), тэкставага рэдактара LibreOffice/OpenOffice, паштовага кліента Mozilla Firefox/Thunderbird і інш.

У суботу, 25 лютага, навукоўцы сустрэнуцца з настаўнікамі і вучнямі Мікалаеўшчынскай сярэдняй школы імя Якуба Коласа, у рамках якой будзе праведзена гутарка «Родная мова, цудоўная мова...» . У ходзе сустрэчы будзе разгледжана творчасць Якуба Коласа ў кантэксце беларускай класічнай літаратуры, паказана развіццё творчых традыцый у дзейнасці літаратурнага аб’яднання" Маладыя класіка " Мікалаеўшчынскай сярэдняй школы.

У нядзелю, 26 лютага, пройдзе віктарына «Роднае слова на старонках слоўнікаў» у нядзельнай школе парафіі роўнаапостальнай княгіні Вольгі ў Мінску. Віктарына, у якой прапанаваны разнастайныя заданні па лексіцы беларускай мовы, накіравана на павышэнне ўзроўню валодання беларускай мовай і ўдасканаленне культуры маўленчых зносін.

З праграмай цалкам можна азнаёміцца тут (PDF).